Twee fotografen, twee routes naar film
Rik Tonnard is 33 en woont inmiddels bijna tien jaar in Eindhoven. Fotografie werd voor hem ongeveer een jaar geleden een serieuze hobby. Hij zocht iets waardoor hij bewuster naar buiten zou gaan en meer aandacht zou hebben voor zijn omgeving. Eerst kocht hij een digitale camera, maar kort daarna liet een kennis uit het gebouw waar hij werkt hem kennismaken met analoge fotografie. Niet veel later merkte hij dat de filmcamera vaker meeging dan de digitale.
Straatfotografie, landschappen, architectuur, licht en schaduw trekken hem het meest. Tegelijk noemt Rik zichzelf nadrukkelijk nog een beginnende hobbyfotograaf: hij is vooral bezig met het ontwikkelen van een eigen manier van kijken en met het leren van oudere fotografische technieken.
“Je bent gewoon meer bezig met je omgeving, want je kan niet kijken wat de resultaten zijn. Je moet het gewoon afwachten.”
Miguel Soto groeide op in Eindhoven en had al vroeg camera’s om zich heen. Een Pentax P1S bij zijn oma bracht analoge fotografie jaren later opnieuw in beeld. Hij stopte er een rol Kodak ColorPlus in, liet de beelden ontwikkelen en raakte gefascineerd door het resultaat.
Sinds de coronaperiode bouwt Miguel een persoonlijk archief op van zijn analoge fotografie. Dat bestaat inmiddels uit ongeveer vijfduizend beelden. Hij probeert zijn camera zo vaak mogelijk bij zich te hebben en, als het lukt, iedere dag minstens één foto te maken. Terugkijken in dat archief voelt daardoor niet alleen als foto’s bekijken, maar als terugreizen door zijn eigen leven.
“Ik probeer mijn camera altijd mee te hebben en gewoon één foto per dag te maken.”
Waarom film als digitaal makkelijker is?
Voor Rik zit een deel van de aantrekkingskracht in het loskomen van schermen. Met digitaal is het eenvoudig om tien of twintig varianten van hetzelfde beeld te maken en later te kiezen. Film verandert dat ritme. Je ziet het resultaat niet meteen en iedere opname heeft een echte prijs, zeker op middenformaat. Daardoor denk je vanzelf langer na voordat je afdrukt.
Dat langzamere proces betekent niet dat iedere foto automatisch beter wordt. Ook op een zorgvuldig geschoten rol zitten missers. Soms is het moment voorbij voordat je klaar bent. Miguel vertelde dat op een rol vaak maar één of twee beelden zitten die er voor hem echt uitspringen. Juist die beperking maakt het interessant: je kiest vooraf een camera, een filmsoort, een formaat en uiteindelijk ook welke situaties een frame waard zijn.
“Analoog is echt wel een means to an end. Uiteindelijk moet je wel gewoon je camera naar vette dingen richten.”
Het proces stopt niet na de klik
Rik wordt juist enthousiast van het traditionele proces rondom film. Hij fotografeert veel in zwart-wit, ontwikkelt film zelf en bezoekt regelmatig een donkere kamer om afdrukken te maken. Daar wordt de foto opnieuw een reeks keuzes: uitsnede, belichting, contrast en timing. Voor hem is het negatief dus niet het eindproduct, maar een beginpunt.
Hij verdiept zich ook in de technische geschiedenis van fotografie. Zo las hij de driedelige reeks van Ansel Adams — The Camera, The Negative en The Print — om beter te begrijpen hoe fotografen vóór het digitale tijdperk nadachten over opname, negatief en afdruk.
Die werkwijze heeft nog een praktisch gevolg: in een donkere kamer verdwijnt de telefoon vanzelf. Licht moet er gecontroleerd worden en urenlang draait alles om het beeld dat voor je ligt.
Van Hasselblad tot point-and-shoot
Vraag analoge fotografen naar camera’s en het gesprek verandert al snel in een kleine rondleiding door de fotografiegeschiedenis. Riks favoriet is op dit moment zijn Hasselblad 500C/M. De middenformaatcamera maakt vierkante negatieven, waardoor hij anders moet composeren dan in het gebruikelijke 3:2-formaat. Precies die beperking vindt hij interessant. Voor snellere straatfotografie gebruikt hij ook graag 35mm, maar de Hasselblad past bij het rustige tempo dat hij zoekt.
Bij Miguel hangt de favoriete camera af van de situatie. De Mamiya RB67 is de keuze wanneer hij maximale beeldkwaliteit en het karakter van een groot middenformaatnegatief wil. Tegelijk heeft zijn compacte Pentax Espio 120 een praktisch voordeel dat geen grote camera kan verslaan: hij kan gewoon altijd in de tas blijven. Soms is de beste camera degene die je daadwerkelijk bij je hebt.
Miguel experimenteert daarnaast graag met het karakter van film zelf: diafilm, bijzondere kleurfilms en bijvoorbeeld Lomography Purple, waarmee vertrouwde kleuren ineens volledig kunnen veranderen. Rik vindt zulke experimenten interessant, maar voelt zich sterker aangetrokken tot traditionele processen en het zo goed mogelijk leren beheersen van negatief en afdruk.
Foto’s die met de tijd waardevoller worden
Als je vraagt welke foto persoonlijk belangrijk is, verdwijnen resolutie en cameraspecificaties snel naar de achtergrond. Miguel noemt een zwart-witbeeld dat hij tijdens een streetboard-evenement op Strijp maakte met de Mamiya RB67. Een grote, handmatig scherp te stellen camera is niet de meest logische keuze voor snelle actie, maar juist daardoor betekende het raakmoment veel voor hem. Timing, focus en geringe scherptediepte kwamen precies samen.
Van de duizenden foto’s in zijn archief noemt Miguel dit het beeld waar hij het meest trots op is.
Voor Rik is de meest betekenisvolle analoge foto juist niet door hemzelf gemaakt. Toen hij met zijn broer door oude familiefoto’s bladerde, vond hij een foto van zichzelf als driejarige. De afdruk is ongeveer dertig jaar oud, maar kan nog steeds worden vastgehouden, doorgegeven en opnieuw ontdekt. Voor hem maakt dat zichtbaar wat een foto als fysiek object kan betekenen.
Daarmee komen beide verhalen bij hetzelfde punt uit: printen verandert de relatie met een foto. Een digitaal bestand kan verdwijnen tussen duizenden andere beelden. Een afdruk neemt letterlijk een plek in.
Analoge fotografie is niet alleen romantiek
Film heeft ook genoeg frustraties. Ontwikkelen kost tijd. Oude camera’s kunnen onverwacht stoppen. Een sluiter kan weigeren, een spiegel kan blijven hangen en een fout merk je soms pas wanneer de hele rol terugkomt. Omdat de feedback later komt, is het ook lastiger om precies te onthouden met welke instellingen een foto is gemaakt.
Miguel zou daarom voorzichtig zijn met een eenmalig, onherhaalbaar moment — bijvoorbeeld een bruiloft — uitsluitend op film fotograferen. Digitaal kan daar een vangnet zijn. Rik herkent het probleem op een andere manier: wie echt wil leren waarom een analoge opname wel of niet werkt, moet geduld hebben en bewuster registreren wat er tijdens de opname gebeurde.
Tegelijk zit juist in die oude techniek een charme die moderne elektronica minder snel geeft. Rik vindt het mooi dat sommige camera’s volledig mechanisch werken. Een apparaat dat al tientallen jaren bestaat en nog steeds foto’s maakt, voelt anders dan technologie die na een paar jaar wordt vervangen.
Hoe begin je met analoge fotografie in Eindhoven?
Rik en Miguel komen uiteindelijk bij hetzelfde advies uit: begin gewoon. Daarvoor heb je geen dure verzamelaarscamera nodig. Op de tweedehandsmarkt zijn oudere 35mm-camera’s nog steeds te vinden voor relatief toegankelijke bedragen, en een eenvoudige point-and-shoot haalt een groot deel van de technische drempel weg.
Daarna kan het alle kanten op. Je kunt zwart-witfilm zelf leren ontwikkelen, de donkere kamer in, experimenteren met bijzondere kleurfilms, overstappen naar middenformaat of juist een kleine camera in je tas houden om het dagelijks leven vast te leggen.
En ook wanneer je vooral digitaal fotografeert, heeft Rik één analoog geïnspireerde tip die blijft hangen: print je foto’s. Een scherm is handig, maar een beeld daadwerkelijk in handen hebben maakt het weer iets anders.
Film is niet dood — het laat je anders kijken
De aantrekkingskracht van film alleen uitleggen als nostalgie doet beide fotografen tekort. Voor Rik creëert analoge fotografie afstand tot schermen en helpt het hem rustige momenten te zoeken in drukke stedelijke omgevingen. Voor Miguel is film uitgegroeid tot een persoonlijk archief én een speelveld van camera’s, formaten en filmsoorten.
Hun benadering verschilt, en misschien is dat precies de kracht. Analoge fotografie belooft geen gemak. Het geeft beperkingen, wachten, fysieke objecten en de kans dat iets onverwachts gebeurt.
In een stad die zo sterk met technologie wordt geassocieerd, kan juist het vertragen met een mechanische camera verrassend verfrissend voelen.
Roll With Us — Analog Photography Meet-up
Zaterdag 26 september 2026 · 14:00–16:30 · Strijp-S
Zin om niet alleen over film te lezen, maar samen een rol vol te schieten? Neem je 35mm-camera, middenformaat, point-and-shoot of eerste rolletje mee en sluit aan. Beginners zijn net zo welkom als ervaren filmfotografen. We wandelen door Strijp-S, wisselen tips en camera’s uit en sluiten af met koffie.
Over Eindhoven Creative Community
Eindhoven Creative Community brengt fotografen, videografen en andere visuele makers uit Eindhoven en omgeving met elkaar in contact. Via photowalks, evenementen, samenwerkingen en verhalen zoals deze delen makers werk, kennis en ervaringen.